फेरि ढगिदै उखु किसान

90







नारायण भण्डारी । बर्दघाट

फाइल फोटो

किसानहरुले गत बर्षको पुरै भुक्तानी नपाउदै यस बर्ष उखु क्रसिङको सिजन सुरु भैसकेको छ। नवलपरासीमा रहेका चिनिमिलहरु तत्काल संचालनमा नआउने भएपछि किसानले क्रसरलाई सस्तोमा उखु बेच्न बाध्य भएका छन् ।
पश्चिम नवलपरासीमा रहेका बाग्मती सुगर मिल र ईन्दिरा सुगरमिल माघ महिना भन्दा अगाडि संचालनमा आउने सम्भावना न्यून रहेपछि किसानहरुले क्रसरलाई उखु दिन सुरु गरेका हुन ।
दशैंको आसपासबाट उखु क्रसिङको सिजन सुरु हुने गर्दछ । मिल संचालनमा ढिलाई भएपछि क्रसरले किसानबाट प्रतिक्विन्टल २ सय देखि ३ सयसम्ममा उखु उठाउने गर्दछन्।
किसानहरु पनि मिल संचालन हुने सम्भावना तत्काल नदेखिएपछि सस्तोमै बेच्न बाध्य भएका छन्। सुस्ता गाउपालिका र प्रतापपुर गाउपालिकामा ३० भन्दा बढी क्रसिङ उद्याग संचालनमा रहेका छन्। क्रसिङ उद्योगले किसानबाट सस्तोमा उखु उठाउने र भेली उत्पादन गर्दै आईरहेका छन् ।
सरकारले गत बर्ष ५ सय ३६ रुपैयां प्रतिक्विन्टल उखुको मुल्य निर्धारण गरेको थियो। यस बर्ष सरकारले उखुको नयां मूल्य निर्धारण गरिसकेको छैन ।
गतबर्षको भन्दा पनि कम रेटमा उखु बेच्नुपर्ने किसानको बाध्यता भएको सुस्ता गाउपालिका वडा नम्बर २ का उखु किसान पिटर गुप्ताले बताए । एकातर्फ लागत अनुसारको मूल्य नपाउनु अर्कोतर्फ मिल संचालकहरुले समयमै भुक्तानी नदिदा नवलपरासीमा उखु खेती गर्ने किसानहरु विस्तारै केरा खेतिमा आकर्षित हुनेगरेका छन् ।
गुप्ताले पनि पहिले पहिले पुरै जग्गामा उखु खेती गर्ने गरेकोमा पछिल्ला बर्षहरुमा उखु घटाएर केरा खेती गर्न सुरु गरेको बताए ।
गुप्ता मात्र होईन अहिले अधिकांस किसान विस्तारै उख्ु खेतीबाट विस्थापित हुने क्रम हरेक बर्ष बढ्दै गैरहेको छ ।
किसानहरुलाई उखु खाली गरी खेतमा मसुरो र गहुं छर्न हतार भैसकेको छ । मिल ढिलो संचालन हुने भएपछि बाध्य भएर क्रसर उद्योगलाई सस्तोमै भए पनि बेच्नुपरेको किसान राम अवदेस गुप्ताले बताए ।
क्रसर उद्योगले पनि किसानको बाध्यतालाई मौकामा चौका हान्ने गरी सस्तो मुल्यमा उखु उठाईरहेको उनले बताए ।
गतसाल सवैभन्दा बढि उखु क्रसिङ गरेको बागमति सुगर मिल कुडियाले किसानको पुरानो अधिकांस रकम भुक्तानी गरिसकेको र करिव २० देखि २५ लाखको हाराहारीमा भुक्तानी गर्न बांकी रहेको संचालक हुमकान्त लम्सालले बताए।
उखु उत्पादक कृषक संघकाजिल्ला अध्यक्ष उमेश चन्द्र यादवले भने बागमतीले करिव ३ करोड रुपैयौं किसानको भुक्तानी गर्न बांकी रहेको र ईन्दिराले ३ करोड ५० लाखको हाराहारीमा भुक्तानी गर्न बांकी रहेको बताउनु्भएको छ ।
मिल संचालन हुने सिजन मंसिर १५ गते भन्दा पछाडि रहेकोमा यस बर्ष बोईलर र मिलहाउसमा समस्या देखिएका कारण तिब्र रुपमा मर्मत कार्य चलिरहेको र पुषको दोस्रो हप्तासम्म मिल संचालनमा आउने लम्सालले बताए।
प्रतापपुर गाउपालिकामा रहेको ईन्दिरा सुगर मिल पनि संचालनमा आउनका लागि केही समय लाग्ने देखिएको छ । ईन्दिराले पुसको. पहिलो हप्ता देखि मिल संचालन गर्ने तयारी गरेको छ । नवलपरासीमा बाग्मती, ईन्दिरा र लुम्विनी गरी ३ वटा चिनी मिल रहेका छन् । नवलपरासीका उखु किसानहरु ढगिने क्रम बढ्दै गएपछि यहाँका किसानहरु विस्तारै उखु खेतीबाट अन्य खेतीतर्फ आकर्षित हुन थालेका छन्।

You might also like
Loading...